Ελευθέριος Βενιζέλος (1864-1936)

  Βιογραφία
  Ηχητικό ντοκουμέντο 1917

Ο μεγαλύτερος Έλληνας πολιτικός του 20ου αιώνα. Μαζί με τους Ιωάννη Καποδίστρια και Χαρίλαο Τρικούπη είναι οι πολιτικοί ηγέτες που διαμόρφωσαν την ιστορική πορεία και την εθνική ζωή της σύγχρονης Ελλάδας. Το 1887 εκλέχθηκε βουλευτής Κυδωνιών και η διαφωνία του το 1901 με τον ύπατο αρμοστή πρίγκιπα Γεώργιο τον ανέδειξε πρωταγωνιστή πολιτικών εξελίξεων στην Κρήτη. Η επανάσταση του 1905 στο Θέρισο τον καθιερώνει ως ηγέτη της επαναστατημένης Μεγαλονήσου. Το 1908 κήρυξε την Ένωση με την Ελλάδα. Η επανάσταση στο Γουδί το 1909 τον τοποθετεί στο επίκεντρο των εθνικών εξελίξεων, με την ανάληψη της θέσης του πολιτικού συμβούλου του Στρατιωτικού Συνδέσμου. Το Σεπτέμβριο 1910 έρχεται στην Αθήνα, τον Οκτώβριο σχηματίζει κυβέρνηση και το Δεκέμβριο αναδεικνύεται νικητής των εκλογών. Το 1911 αναθεωρεί το Σύνταγμα και προκυρήσσει νέες εκλογές για το Μάρτιο 1912, τις οποίες κερδίζει με μεγάλη πλειοψηφία. Ανασυγκροτεί τη διοίκηση και την οικονομία και προωθεί τον αστικοδημοκρατικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Εξοπλίζει τις ένοπλες δυνάμεις και αναδεικνύεται ο ουσιαστικός ηγέτης της εθνικής εξόρμησης του 1912-1913 που υπερδιπλασίασε την Ελλάδα. Μετά τον εθνικό διχασμό που δημιούργησε η πολιτική του βασιλιά Κωνσταντίνου Α' οδηγεί το έθνος στο θρίαμβο της συνθήκης των Σεβρών (28 Ιουλίου 1920), με την οποία υλοποιήθηκαν τα όνειρα του ελληνισμού. Δημιούργησε την Ελλάδα των 2 ηπείρων και των 5 θαλλασών. 

Τον ίδιο χρόνο έγινε εναντίον του στο Παρίσι δολοφονική απόπειρα. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα θριαμβευτής και ανακυρήχθηκε “Άξιος του Έθνους” για να ηττηθεί στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920. Εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Διάσκεψη της Λωζάννης και μετά τη μικρασιατική καταστροφή διαπραγματεύτηκε τη Συνθήκη Ειρήνης με την Τουρκία (Ιούλιος 1923). Επανέρχεται στην Ελλάδα το 1924, εκλέγεται πρόεδρος της Βουλής και στη συνέχεια σχηματίζει βραχύβια κυβέρνηση. Διαφωνεί με τη διαδικασία ανακύρξης της Αβασίλευτης Δημοκρατίας πριν από τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και μετά από σύγκρουση με τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου αναχωρεί και πάλι για το Παρίσι. Επανέρχεται το 1928, σχηματίζει κυβέρνηση και μετά τη νίκη του στις εκλογές του Αυγούστου 1928 κυβερνά τη χώρα μέχρι το 1932. Μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου και την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, παρέχει ψήφο ανοχής σε κυβέρνηση του Λαϊκού Κόμματος με πρωθυπουργό τον Παναγή Τσαλδάρη. Το 1933, μετά το αποτυχημένο κίνημα του Πλαστήρα, στις 6 Ιουνίου, γίνεται δολοφονική απόπειρα εναντίον του στη Λεωφόρο Κηφισίας. Το 1935 συγκατατίθεται στην οργάνωση κινήματος “βενιζελικών” αξιωματικών το οποίο αποτυγχάνει. Το Μάιο 1935 καταδικάζεται ερήμην με το Νικόλαο Πλαστήρα σε θάνατο. Στις 17 Μαρτίου 1936 ο Ελευθέριος Βενιζέλος πεθαίνει από καρδιακή προσβολή στο Παρίσι. Εξέλιπε ο εθνικός ηγέτης, ο Εθνάρχης, που καθόρισε για 25 χρόνια την πορεία της χώρας και επηρέασε κυριαρχικά την εθνική ζωή για μισό, τουλάχιστον, αιώνα.

Τάφηκε στο Ακρωτήρι με την ψυχή του Έθνους να τον συνοδεύει. Ο θάνατος του διευκόλυνε τις εξελίξεις που ακολούθησαν και είχαν μεγάλο κόστος για τον ελληνικό λαό. Στον τάφο του χαράκτηκε ο “Επιτάφιος” του, που είχε εκφωνήσει στη Βουλή το 1932: “Ο προκείμενος νεκρός ήτο ένας αληθινός άνδρας με θάρρος μεγάλο, με αυτοπεποίθησιν και δι' εαυτόν και δια τον λαό τον οποίο εκλήθη να κυβερνήση. Ίσως έκαμε πολλά σφάλματα, αλλά ποτέ του δεν απέλειψε το θάρρος, ποτέ δεν υπήρξε μοιρολάτρης, διότι ποτέ δεν επερίμενε από την μοίραν του να ίδη την χώραν του προηγμένην, αλλά έθεσε εις την υπηρεσίαν της όλον το πύρ το οποίο είχε μέσα του – κάθε δύναμιν ψυχικήν και σωματικήν”. Αυτός ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος.